Historie: het Patronaat

Het gebouw dat wij nu kennen als Patronaat opende in 1918 de deuren als hulpkerk. De grote Lourdeskerk was toen nog in aanbouw. De hulpkerk bood in de beginjaren plaats aan 520 kerkgangers. In de hulpkerk waren verder nog een koorbalkon, een Lourdes-grot, een kapel en biechtstoelen aanwezig. Dat dit allemaal in deze ruimte paste is onvoorstelbaar.

Het altaar stond op de plek waar nu het podium staat, onder een mooie triomfboog. Op de boog staat een plaatje van een aambeeld, dat symbool staat voor ‘het ijzer smeden als het heet is’. De ketting staat voor de rozenkrans, voor verbondenheid, en het gouden kruis voor overtuiging. Wie hier op het toneel staat, voelt zich samen sterker en verbonden.

Van hulpkerk naar patronaat

Het oorspronkelijke ontwerp kende ook nog twee torens. Die zijn niet afgebouwd uit kostenoverweging. Ook de voorgevel is veel soberder uitgevoerd. Bij de bouw van de hulpkerk is rekening gehouden dat het gebouw later dienst zou doen als patronaat.

Vanaf de jaren ’20 ging de kerk zich namelijk ook steeds meer bemoeien met de opvoeding van kinderen. De komst van de scholen (één voor jongens, één voor meisjes en één voor kleuters) rond de Lourdeskerk hoorde daarbij. Net als het aanbod van culturele activiteiten.

Culturele activiteiten

Sinds 1930 was het Patronaat de thuisbasis voor die culturele activiteiten in Fort-Zeekant. Het woord ‘Patronaat’ komt van ‘Patronage’ en betekent samenkomen op een informele manier. Het Patronaat werd gerund door een groep zusters en heette officieel de R.K. Meisjes Patronaat. In de eerste jaren richtte het zich dus op meisjes. Vanaf halverwege de jaren ’60 waren ook jongens welkom.

Het Patronaat was een plek voor toneel, muziek, zang, operettes, films, vieringen en katholieke feesten. Kinderen kregen hier prijzen voor hun tekeningen van Stichting Sint Nicolaas. De ruimte telde maar liefst 800 zitplaatsen! Ook werd het gebruikt als gymnastieklokaal, wat toen bijzonder was.

Kantoorruimten

Vanaf 1976 tot 2015 deed het Patronaat dienst als wijkgebouw. Enkele jaren later kocht ondernemer Koen Oosterwaal het pand op. Hij verbouwde het tot een verzamelgebouw met verschillende kantoorruimten, flexwerkplekken en vergaderruimten. Het Patronaat nieuwe stijl opende in 2021 zijn deuren. 

In gesprek over doorstroming

Waarom doorstroming?

Fort-Zeekant is van oudsher een echte volksbuurt. Hier kijken buren nog naar elkaar om, wat zo belangrijk is voor een leefbare wijk. Maar tegelijkertijd zijn veel wijkbewoners ook op leeftijd. Stadlander wil die hechte gemeenschap graag behouden in en voor de wijk.

Voor wie geldt de doorstroming?

In totaal biedt Stadlander daarom 20 appartementen aan met voorrang via ‘Doorstroming’. Hiervoor gelden de volgende voorwaarden:

  • Je huurt een eengezinswoning (sociale huur) van Stadlander in Fort-Zeekant
  • Je hebt de AOW-leeftijd bereikt.

Het is voor het eerst dat Stadlander op deze manier woningen zal aanbieden. “Voor ons is dit nieuw, maar ook voor de bewoners van Fort-Zeekant. We wilden graag weten hoe zij aankijken tegen doorstroming. Daarom zijn we met zo’n 20 wijkbewoners in gesprek gegaan”, vertelt Ton, gebiedsconsulent bij Stadlander.

Steven Bouwens uit Bergen op Zoom maakte hiervan een mooi beeldverslag. In het Boei Bulletin kun je zien wat er allemaal besproken is!

Bekijk het beeldverslag in het Boei Bulletin.

Boei Bulletin – juli 2025

Schelde Buren maakt grote stappen

Het uitvoeringsteam van ERA Contour heeft het naar zijn zin in Fort-Zeekant. “Het werk verloopt soepel, we liggen mooi op schema,” vertelt hoofduitvoerder Hans Tanis. “We voelen ons echt thuis in de wijk en vinden het leuk dat er regelmatig mensen bij de hekken staan om naar de bouwwerkzaamheden te kijken.”


Het project brengt ook technische uitdagingen. “Hier in de wijk zijn best wat hoogteverschillen en dat maak
je in Nederland niet vaak mee. En we gebruiken bijzonder beton dat bij de productie minder CO2 veroorzaakt,”
legt Hans uit. “Dat alles maakt werken aan Schelde Buren extra interessant.”

Favoriete plek? “Die ligt net buiten Fort-Zeekant. Elke vrijdag halen we een snack voor de lunch, meestal bij La Playa aan het strandje van de Binnenschelde. Erg lekker en dan weet je gelijk: het weekend komt eraan!” 

Lees er meer over in het Boei Bulletin van juli 2025.

Nieuw: uitgiftepunt voor menstruatieproducten

Geen geld voor tampons of maandverband. Dat is de praktijk in tal van Nederlandse huishoudens. Bij één op de acht vrouwen is er thuis te weinig geld om deze onmisbare producten te kopen. Menstruatiearmoede noemen we dat.

Armoedefonds

Toen Debbie van Tilborg uit de IJssellaan ervan hoorde, kwam ze meteen in actie. Bij haar voordeur staat sinds vorig jaar een Menstruatieproducten Uitgifte Punt (MUP). “Ik zag er iets over op televisie en heb toen het Armoedefonds benaderd. Daar kreeg ik te horen dat er ruimte was in onze wijk om dit te doen.”

Ze heeft pal naast haar voordeur aan de IJssellaan een fraai kastje staan met de menstruatieproducten: tampons en maandverband. Het gebruik is gratis.

Doorvertellen

Debbie hoopt dat het kastje aanslaat, dat veel vrouwen het weten te vinden. “Ik zit hier nu nog een beetje aan de buitenkant van de wijk. Aan de overkant wordt nu gewerkt aan Schelde Buren, de nieuwbouw op de plaats
van de Scheldeflat. Daardoor komen er meer mensen door de straat lopen. Ik hoop dat mijn kastje opvalt en dat mensen het aan elkaar doorvertellen.”

Meer weten over het kastje van Debbie? Je leest het in het Boei Bulletin!

Boei Bulletin – juli 2025

Onderzoek naar huurwoningen

“Brand maar los.” Wil Nuijten uit de Heinsiusstraat hoort graag wat Stadlander te vertellen heeft. Over de toekomst van de huizen in zijn straat. Want die is onzeker. “Er is onrust. Wat gaat er gebeuren?” Die
prangende vraag houdt niet alleen Wil bezig, maar ook de andere bewoners uit zijn straat én bewoners van de Jan de Wittstraat, het Emmaplein en de Steijnstraat.

Onderzoek

Uiteraard zou coördinator Edwin het liefst morgen iedereen duidelijkheid geven. Maar zo werkt het niet. Een zorgvuldig onderzoek naar de staat van de woningen is een fikse klus. Waarbij allerlei zaken meespelen: het
energielabel, de bouwkundige staat, de buurt, maar ook of er nog vraag is naar de woningen.

Met andere woorden: willen nieuwe huurders er wonen? “En we kijken welk scenario financieel haalbaar is, voor zowel de huurders als voor Stadlander”, legt Edwin uit.

Informeren

Binnen vijf jaar moet blijken welke visie Stadlander heeft op de woningen. “We begrijpen dat de brief onrust heeft veroorzaakt. Maar hadden we geen brief gestuurd, dan was de onrust er ook geweest”, aldus Edwin.

Ook in de Prinsessenstraat en de Oranjebuurt is er onrust. Staan deze woningen ook op onderzoek, willen Bram en Lies Saarloos weten. Het antwoord is: nee. “Die huizen blijven we gewoon verhuren. Deze worden op de normale manier onderhouden”, weet Edwin te melden.

Lees het volledige artikel in het Boei Bulletin.

Boei Bulletin – juli 2025

Bloemetje voor de Buren – Peter Brok

Peter raapt tijdens het uitlaten van zijn hond altijd rommel op van de straat. Dat mocht wel eens beloond worden.

Dank je wel Peter!

#debergsebloemenhoek

Bloemetje voor de Buren – Paul

Hij hield een tijdlang wekelijks de tuin van een inmiddels overleden buurtbewoonster onkruidvrij. Zulke inzet zetten wij graag in het zonnetje. Bedankt Paul!

Paasbingo gul voor Deelhuisje

Een fantastische opkomst bij de Groene Paasbingo met een geweldige opbrengst voor het deelhuisje!

Met ongeveer 70 mensen hebben we vele ronden gespeeld en zijn er veel leuke prijzen gewonnen. Er waren onder andere knuffels, planten en bomen, verzorgingsproducten en keukenaccessoires te winnen. Met als klap op de vuurpijl een prachtige pannenset als hoofdprijs!

Ook tijdens de loterij vlogen de prijzen rond de oren. Vele mensen zijn met iets leuks naar huis gegaan om hun huis of tuin leuker te maken.

1300 euro voor het Deelhuisje!

We danken alle sponsoren voor hun bijdrage; dank aan de Sfeertuin voor alle groenprijzen, aan New York Pizza, bar bistro Marco en vele anonieme donoren. Dank aan het buurthuis en hun vrijwilligers die kannen koffie en thee sponsorden. Ook dank aan de vrijwilligers van het Deelhuisje en van Bewonersplatform Fort Zeekant die de hapjes verzorgden.

Door dit alles hebben we bijna 1300 euro opgehaald voor het deelhuisje!! We hopen dat het deelhuisje hiermee weer heel veel mensen kan helpen.

Fort-Zeekant weer stukje schoner!

Met een groep van ongeveer 20 vrijwilligers zijn we door de wijk gegaan voor de Bergse Opschoondag!

We zijn goed opgestart met koffie, thee en een lekkernij. Vervolgens kreeg ieder een gedeelte van de wijk om aan de slag te gaan. We hebben vooral veel klein afval opgehaald, maar zijn zeker ook een aantal grotere dingen tegengekomen. De straten, de perkjes en parkjes in onze wijk zijn allemaal schoner geworden. Aan het eind van de ochtend hebben we samen afgesloten met wat lekkers en voor de kinderen een snoepzakje.

Dank aan Saver voor het ophalen van het afval, aan WijZijn en ERA Contour voor de hulp en veel dank aan alle vrijwilligers die geholpen hebben. Met de lente in aantocht hebben we de wijk met zijn allen weer een stuk schoner gemaakt. Daar kunnen we met de hele wijk van genieten!

Historie: het begin van onze wijk

Vroeger hield de stad op bij de Bosstraat. Daar was een toegangspoort. Buiten de poort begon de Glacis: een glooiend terrein dat hoorde bij de vesting. Die liep door tot aan (wat nu) de Glacisstraat is. Daar bevond zich een fort, Fort Antwerpen.

Want ook aan de zuidkant van de stad waren forten, zoals Fort de Roovere aan de noordkant. Alleen waren de forten aan de zuidkant misschien wat compacter. Waarschijnlijk was het een soort redoute: een klein, volledig omsloten veldschans, met alleen uitspringende en geen inspringende hoeken.

De naam ‘t Fort

Meer naar het westen toe, op de “Kijk op de Pot”, waren twee forten. Het gebied tussen Kijk op de Pot en Fort Antwerpen was militair terrein. Tot eind 20e eeuw lagen hier de Kogelvangers. Een duingebied waar regelmatig militaire oefeningen werden gehouden. Voor de Kogelvangers, op de plek waar nu de Prins Bernhardlaan en de Borgvlietsedreef samenkomen, stonden vroeger een aantal huizen. Die vormden samen “’t Fort”.

De eerste woningen op ‘t Fort

Toen de vesting Bergen op Zoom werd opgegeven en dus ook het Fort Antwerpen werd afgebroken, kwam er ruimte vrij voor woningbouw. En zo groeide ‘t Fort, eerst tot aan de Stalenbrug en later tot aan de Zeekant. Een kleine hechte gemeenschap, zonder winkels, scholen of kerk. Op de hoek van de Emmastraat waren wel winkeltjes.

Het vroegere leven

De mensen daar werkten hard onder zware omstandigheden, met weinig comfort en veel te lange werkdagen. Het woord ‘vakantie’ was bij deze mensen totaal onbekend. Het gezegde “arbeid adelt” hoorde je veel. Het betekende in de praktijk dat je zwaar en vuil werk in de landbouw of in de fabrieken moest leveren. Dat bracht eerder armoede dan rijkdom.

Daardoor ontwikkelde zich er in ‘t Fort een hele sterke sociale band. Dat kwam ook, omdat men ‘ver’ van de stad woonde. De militaire terreinen lagen namelijk nog altijd tussen ’t Fort en de stad.

Een eigen kerk

Aan het begin van de 20e eeuw ging er toch een wens in vervulling. ‘t Fort kreeg zijn eigen kerk. De wijk ‘t Fort was begin 1900 in aanbouw en de nieuw te bouwen Rooms Katholieke kerk moest een boegbeeld worden voor de wijk. Het kerkelijke leven zal de decennia daarna een belangrijke rol spelen in de wijk. In de volgende aflevering duiken we daar dieper op in.